Σύμφωνα με μια παλιά ρήση, «αν δεν σου αρέσει ο καιρός, περίμενε λίγο». Στις απομακρυσμένες περιοχές ο καιρός μπορεί και αλλάζει γρήγορα και δραματικά. Παρακάτω σας δίνουμε λίγες συμβουλές για το πώς να «διαβάζετε» τους ουρανούς για πιο ασφαλείς και στεγνές εξορμήσεις.

ΥΠΟΛΟΓΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕΤΩΠΑ

Οι συγκρουόμενες αέριες μάζες είναι γνωστές ως μέτωπα. Όπως τα αυτοκίνητα στο μποτιλιάρισμα, το επερχόμενο μέτωπο –συνήθως από τα δυτικά στο βόρειο ημισφαίριο– εμβολίζει το απερχόμενο ωθώντας το προς τα ανατολικά. Όσο πιο γρήγορο είναι το νέο μέτωπο, τόσο πιο βίαια η σύγκρουση και τόσο πιο θυελλώδης ο καιρός που προκύπτει. Υπάρχουν τρεις τύποι:

1. Θερμά μέτωπα: Μια θερμή αέρια μάζα καταφτάνει και υψώνεται αργά πάνω από τον κρύο αέρα που υπάρχει μπροστά και σταδιακά ψύχεται στο σημείο υγροποίησής του.
Σημάδια: Χαμηλή βαρομετρική πίεση, υψηλή υγρασία, χαμηλό επίπεδο νέφωσης.
Αποτελέσματα: Αρκετά ήρεμοι άνεμοι (μέγιστη ταχύτητα 32 χλμ./ώρα) στο εμπρός άκρο. Σταθερή βροχή για μέρες.

2. Θερμά μέτωπα: Ασταθής, γρήγορα κινούμενος ψυχρός αέρας σπρώχνει από κάτω το θερμό αέρα μπροστά, αναγκάζοντάς τον να ανυψωθεί γρήγορα και ψυχραίνοντάς τον. Πιθανό αποτέλεσμα η έντονη βροχή.
Σημάδια: Υψηλή βαρομετρική πίεση, υψηλό επίπεδο νέφωσης, καλή ορατότητα, εκτός αν υπάρχει βροχόπτωση.
Αποτελέσματα: Μέτριος καιρός που μπορεί να αλλάξει γρήγορα. Ισχυροί άνεμοι, γενικά από το Βορρά ή τη Δύση, και σοβαρές αλλά σύντομες καταιγίδες ή χιονο-μπουρίνια.

3.Συνεσφιγμένα μέτωπα: Ένας προκριματικός αγώνας τριών αέριων μαζών. Ένα γρήγορα κινούμενο ψυχρό μέτωπο προσπερνά ένα θερμό μέτωπο, υψώνοντας τη θερμή αέρια μάζα. Το επερχόμενο ψυχρό μέτωπο συγκρούεται τότε με την απερχόμενη ψυχρή αέρια μάζα. Αν το επερχόμενο ψυχρό μέτωπο είναι πιο θερμό από το απερχόμενο (μια κατάσταση που ονομάστηκε Θερμό Συνεσφιγμένο Μέτωπο), το νέο ψυχρό μέτωπο ανεβαίνει πάνω από το υπάρχον ενώ παγιδεύει το θερμό μέτωπο ψηλά στη μέση. Αν το επερχόμενο ψυχρό μέτωπο είναι πιο ψυχρό από το απερχόμενο, σφηνώνει κάτω από αυτό (Ψυχρό Συνεσφιγμένο Μέτωπο).
Σημάδια: Η κατεύθυνση του ανέμου αλλάζει, συνήθως έτσι ώστε να πνέει από βόρεια-βορειοδυτικά. Βαρομετρική πίεση που πέφτει και κατόπιν ανεβαίνει.
Αποτελέσματα:  Πιθανές καταιγίδες. Ελαφριά προς βαριά βροχόπτωση ακολουθούμενη από ξηρό αέρα μετά την έξοδο του μετώπου.

Με τα ΘΣΜ οι χαμηλές θερμοκρασίες γίνονται πιο ήπιες, ενώ με τα ΨΣΜ οι χαμηλές θερμοκρασίες πέφτουν περαιτέρω.

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚA ΣΤΟΙΧΕΙΑ

1.ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ: Ενώ οι θερμοκρασίες εδάφους καθορίζουν τον αριθμό των στρωμάτων ρούχων που θα φορέσετε, ο υδράργυρος ψηλά υπαγορεύει αν θα χρειαστείτε εξοπλισμό για τη βροχή. Καθώς ανυψώνεται ο θερμός αέρας, η θερμοκρασία του πέφτει και πλησιάζει το σημείο υγροποίησης (τη θερμοκρασία στην οποία οι υδρατμοί του νερού μετατρέπονται σε σταγονίδια. Τα βαριά σταγονίδια πέφτουν τότε στη γη ως βροχή).

2.ΑΝΕΜΟΣ: Όσο πιο ισχυρός είναι, τόσο πιο πολύ κρύος μοιάζει (π.χ. μια μέρα με θερμοκρασία -1°C με άνεμο ταχύτητας 48 χλμ./ώρα δίνει την αίσθηση -9°C). Είναι ο λεγόμενος συντελεστής ψύξης ανέμου (windchill factor).

3.ΥΓΡΑΣΙΑ: Η σχετική υγρασία (Relative Humidity, RH) είναι η ποσότητα υγρασίας στον αέρα διαιρεμένη στο πόσο νερό μπορεί να συγκρατήσει ο αέρας σε αυτή τη θερμοκρασία (100 φορές). Έτσι Σχετική Υγρασία 100% σημαίνει ότι ο αέρας είναι κορεσμένος (δηλαδή στο σημείο υγροποίησής του) κι έρχεται βροχή. Η υψηλή υγρασία κάνει το κρύο να γίνεται αισθητά πιο τσουχτερό και τη ζέστη πιο έντονη, μέσω μετάδοσης θερμότητας. Καθώς ο αέρας ανυψώνεται και ψυχραίνεται, αυξάνεται η σχετική υγρασία.

4.ΒΑΡΟΜΕΤΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ: Αυτό είναι το βάρος που ασκεί ο αέρας πάνω στη γη. Μια θερμή αέρια μάζα είναι πάντα πιο ελαφριά (λιγότερο πυκνή) από ότι μια ψυχρή αέρια μάζα, κι έτσι ασκεί λιγότερη πίεση. Αν η βαρομετρική πίεση πέφτει, πλησιάζει θερμό μέτωπο. Αν η βαρομετρική πίεση ανεβαίνει, πλησιάζει ψυχρό μέτωπο.

ΕΠΙΚΡΑΤΟΥΝΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Βουνά: Σε μια διαδικασία που ονομάζεται αδιαβατική ψύξη, ο αέρας πέφτει σε θερμοκρασία 2οC για κάθε 300 μέτρα υψομετρικής διαφοράς (αν δεν υπάρχει υγρασία). Αν προσθέσουμε την υγρασία, το ποσοστό μειώνεται σε επιπλέον 1oC (δηλαδή τρεις συνολικά) ανά 300 μέτρα ανάβασης. Αυτό μπορεί να προκαλέσει ατμοσφαιρική κατακρήμνιση σε μια κορφή ακόμα κι αν οι πεδιάδες από κάτω είναι στεγνές. Επίσης ο άνεμος ρέει ανοδικά κατά τη διάρκεια της μέρας καθώς ο αέρας θερμαίνεται, κι ύστερα καθοδικά το δροσερό βράδυ. Επομένως, όσο πιο νωρίς κάνετε κορφή, τόσο λιγότερο αέρα και σύννεφα θα έχει. Επίσης, τα εκτεταμένα σύννεφα ή οι ισχυροί επικρατούντες άνεμοι μπορούν να εξουδετερώσουν τις επιδράσεις του βουνού.

Κοιλάδες: Εφόσον ο κρύος αέρας βυθίζεται, οι κοιλάδες είναι συνήθως πιο δροσερές από τους γύρω λόφους.

Ωκεανός, θάλασσα ή λίμνη: Χρειάζεται ένα τεράστιο σώμα νερού για να επηρεαστεί σημαντικά ο καιρός. Το νερό αλλάζει θερμοκρασία πιο αργά από ό,τι η ξηρά, επομένως στη διάρκεια της μέρας οι αύρες φυσούν προς την ξηρά καθώς ο αέρας ρέει από το πιο ψυχρό νερό προς την πιο θερμή ξηρά. Τη νύχτα οι ριπές κινούνται από τη δροσερή ξηρά προς το πιο θερμό νερό. Πυκνά σύννεφα ακυρώνουν αυτό το αποτέλεσμα επειδή εμποδίζουν τη σημαντική διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στη λίμνη ή τη θάλασσα και την ξηρά. Έτσι ο παράκτιος άνεμος μια συννεφιασμένη μέρα σηματοδοτεί ένα επερχόμενο μέτωπο και πιθανόν μια καταιγίδα.

Παγετώνες και χιονισμένα πεδία: Αυτά δημιουργούν κατηφορικές αύρες που μεταφέρονται περίπου 500 μέτρα πιο χαμηλά.

Διαβάστε περισσότερα: Ανεβαίνοντας Νο59