Εργασία στο Ανεβαίνοντας|Σύνδεση|Επικοινωνία|Όροι Χρήσης|RSSrss
Greek English
Ανατομία ενός παγετώνα
Τρίτη 03/08/10 00:14

crevassesjpgΤο τρέκινγκ σε παγετώνες είναι από τα πλέον θεαματικά – όμως η διάσχιση μιας από αυτές τις «ζωντανές» μάζες πάγου μπορεί να είναι τόσο επικίνδυνη όσο είναι και συναρπαστική. Οι παγετώνες συμπεριφέρονται περισσότερο σαν πεδία κινούμενης λάβας παρά σαν στατικοί όγκοι πάγου, κυλώντας κατηφορικά με το γεωλογικά ραγδαίο ρυθμό δεκάδων ή ακόμα και εκατοντάδων μέτρων το χρόνο.

 

Όλη αυτή η κίνηση πάνω στο κακοτράχαλο ορεινό έδαφος κάνει τον πάγο να σχίζεται σε χάσκουσες ρωγμές, τις οποίες αποκαλούμε κρεβάς (crevasses), οι οποίες καθιστούν τη διάσχιση παγετώνα ως το φυσικό αντίστοιχο της διάσχισης ενός ναρκοπέδιου. Ας δούμε πώς και πού σχηματίζονται κρεβάς, ώστε να μπορέσετε να κινηθείτε εκεί με ασφάλεια.

Στα πλάγια
Οι κρεβάς εμφανίζονται συχνά εκεί όπου ένας παγετώνας έχει προστριβή πάνω στα ανώμαλα τοιχώματα μιας κοιλάδας ή στρίβει μια γωνία. Ο πάγος ρέει αργά στις άκρες, όμως κινείται προοδευτικά γρηγορότερα προς το κέντρο, ένα σχήμα που προκαλεί το σχηματισμό ρωγμών στα εύθραυστα, ανώτερα στρώματα του παγετώνα, με κατεύθυνση αντίθετη προς τη ροή του παγετώνα. Αυτά τα χάσματα ορισμένες φορές περιστρέφονται καθώς ολόκληρη η μάζα πάγου σηκώνεται, οδηγώντας σε ένα περίπλοκο σχήμα νέων ρωγμών οι οποίες διασταυρώνονται με τις παλιές.

Κέντρο
Αν ένας παγετώνας ρέει αρκετά γρήγορα (είναι πυκνός και βαρύς ή κατεβαίνει μια ιδιαίτερα απότομη πλαγιά), μπορεί να σχηματιστούν κρεβάς εκεί όπου τμήματα πάγου διασπώνται επειδή ο πάγος χαμηλότερα κινείται γρηγορότερα από τον πάγο που βρίσκεται από πάνω του. Από τη στιγμή που θα εμφανιστεί μια ρωγμή, η κίνηση και το βάρος του παγετώνα συμβάλλουν ώστε αυτές οι αρχικές σχισμές να μετατρέπονται σε χάσκοντα βάραθρα.

Icefall
Εντυπωσιακά συνονθυλεύματα πάγου με ρωγμές που μοιάζουν με παγωμένους καταρράκτες σχηματίζονται συχνά εκεί όπου μικροί, παγετώνες-παραπόταμοι μεγαλύτερου υψομέτρου ρέουν μέσα σε μεγαλύτερες μάζες πάγου πιο χαμηλά (όπως ακριβώς μικρά ρυάκια συγχωνεύονται σε μεγαλύτερα). Σε αυτές τις συγκυρίες το απότομο σκαλοπάτι ανάμεσα στο δευτερεύοντα και τον κύριο παγετώνα προκαλεί μεγάλη ένταση στον πάγο, δημιουργώντας έναν γκρεμό γεμάτο κρεβάς, όπως ο διαβόητος Khumbu Icefall του Έβερεστ.

Βάθος
Οι ρωγμές αρχίζουν συνήθως στην επιφάνεια του πάγου και συνεχίζουν το δρόμο τους προς τα κάτω, φτάνοντας σε βάθος από μερικά εκατοστά μέχρι εκατοντάδες μέτρα. Θεωρητικά το βάρος του βαθιού πάγου περιορίζει το βάθος των κρεβάς στα περίπου 30-40 μέτρα – πιο κάτω ασκούνται αρκετές συμπιεστικές δυνάμεις στον πάγο ώστε να εμποδίζεται το άνοιγμα των ρωγμών. Αν όμως εισέλθει νερό (το οποίο είναι πιο πυκνό από τον πάγο) μέσα σε μια διευρυνόμενη κρεβάς, λειτουργεί όπως μια σφήνα για να σκαλίσει ένα εξαιρετικά βαθύ ρήγμα – ενίοτε εκατοντάδων μέτρων, διασχίζοντας ολόκληρο τον παγετώνα.

Χιονογέφυρες
“Γέφυρες” από πάγο και χιόνι καλύπτουν συχνά τις κρεβάς, παρέχοντας ασφαλές πέρασμα στους ορειβάτες στην αρχή της σεζόν, όταν οι σχηματισμοί είναι πυκνοί. Όμως καθώς ο καιρός ζεσταίνει οι χιονογέφυρες γίνονται ασταθείς και επικίνδυνες – ιδιαίτερα το απόγευμα, όταν ο ήλιος μαλακώνει το χιόνι. Την περίοδο που λιώνει το χιόνι στην αρχή της άνοιξης, οι χιονογέφυρες είναι πολύ συνηθισμένες στη ζώνη συσσώρευσης του παγετώνα, όπου νέο χιόνι πέφτει πιο γρήγορα απ’ ό,τι λιώνει το παλιότερο.

(1 ψήφος, μέση τιμή 5.00 στα 5)
   Περιοδικό Ανεβαίνοντας   
 

Για να προσθέσετε ένα σχόλιο πρέπει να έχετε συνδεθει. Συνδεθείτε ή εγγραφέιτε τώρα πατώντας στην περιοχή μελών που βρίσκεται στα αριστερά της σελίδας